سايت رديف نوازي باهدف آشنايي باموسيقي رديف دستگاهي ايران
ارسال كننده مطالب:حامد فندرسكي
مقالات نوشتاري |
||||
|
شرح حال اساتيد تار ساز از استاد فرج الله تا رمضان شاهرخ قسمت اوّل استاد فرج الله : معروفترين سازنده آلات موسيقي در عهد ناصري و اصليتاً اصفهاني بوده است و در زمان صدارت امير کبير به اتفاق نايب اسدالله ( معروفترين ني نواز زمان ) از اصفهان به تهران آمده و کار گاهي در دار الضايع تهران ( در جوار سبزه ميدان فعلي ) داير نموده و بکار ساخت تار وسه تار و سنتور مي پرداخت .
با توجه به زمان رويدادهاي فوق
ميتوان سال تولد استاد فرج الله را بطور تخميني از 200-170 سال پيش بر آورد کرد .
استاد فرج الله اولين هنرمندي بود که با مطالعه و دقت زياد توانست به اندازه ها تا
زمان حاضر نيز اعتبار دارند و بعنوان الگوئي در اختيار سازندگان پس از او قرار گرفت
.
تارهاي استاد فرج الله عمدتاً
ارتفاع ( پهنا ) کمي داشته و کمي تخت هستند و مضراب خور کمي دارند . سر پنجه آن کمي
لاغر و کشيده است .
رنگ تارهاي او داراي آستر زير رنگ سياه
يا قهوه اي تيره است . فرم دهانه هاي آن بوضوح از الگوي سنتي پيش از خود الهام
گرفته است .
حجم نقاره در مقايسه با حجم کاسه کوچکتر از تارهاي امروز است .
تراش داخل کاسه اي او بسيار ظريف
و ماهرانه است .
نفير داخل تارهاي او عمدتاً
باريک است و اين امر باعث توليد صدائي تو دماغي و لطيف و ملايم ميگرديده است .صدا
دهي تار او کم حجم ولي بسيار شفاف و عالي و با حالت بوده و براي رديف نوازي بسيار و
مناسب است .
از ديگر ويژگيهاي تار استاد فرج
الله ميتوان به اين موارد اشاره نمود .
خورشيد يا گل روي سر پنجه اغلب حالت
کثير الاضلاع و هندي دارد ( بر عکس ساير سازندگان )
تاج و نوار روي سر پنجه اغلب از
چوب فوفل ساخته شده ( در مقايسه با ساير سازندگان که آنرا از استخوان مي سازند
)
بيخ دسته هاي تار او کوتاهتر از
ساير اساتيد است ( در حدود 3 سانتي متر )
عرض چوب فوفل روي دسته ساز پهنتر از استخوانهاي مجاور خود است ( ساير سازندگان اين 3 قسمت را مساوي مي گرفتند . ) محل اتصال تکه هاي استخوان رو دسته بصورت اريب است ( ساير سازندگان از اتصال کاملا افقي استفاده ميکردند )
سبيل هاي بين کاسه و نقاره تقريباً افقي است ( در کار ساير سازندگان اکثراً بصورت هشتي است )
نماي تار از انتها حالت ديگ شکل دارد . ( در کار بسياري از سازندگان اين نما حالت کروي دارد ) از نماي پشت تار دو لبه پشت نقاره به هم رسيده است ( از ويژگيهاي بارز تار استاد فرج الله که عباس صنعت هم از او الهام گرفته است )
تارهائي با صدا دهي عالي از
کارهاي استاد فرج الله باقي مانده که معروفترين آنها تار ياقوت که از طرف ظل
السلطان ( پسر ناصرالدينشاه ) براي طربخانة خود به استاد فرج الله سفارش داده شده و
بنا بر روايتي بعداً تار دست آقا حسين قلي گرديده و در حال حاضر اين تار موجود و
جزء بهترين تارهاي قديمي است .
از اين استاد تارهايي سفارشي مانند تار 3
دهنه ( که صدا دهي زير خوان دارد ) و تارهايي با سر پنجه خاص و منبّت کاري شده و
نيز تارهاي با ابعاد مختلف با الگوي معمول وي بر جاي مانده .
مقالات و متن
سخنرانيها
مربوط به نشستهاي تخصصي
ماهانة
پژوهش در موسيقي دستگاهي
ايران
موسسه فرهنگي هنري آواي
مهرباني |
y(sQM*?<
درزمان نصب تولباربايدبه اينترنت متصل باشيد