اصطلاحات موسيقي ايران

 مقام: قبل از اينکه واژه دستگاه وارد موسيقي شود در تقسيم بندي موسيقي ايراني از آن استفاده مي شده است و يه معني ايستاده و بجاي ايستادن است و اين کلمه از قرن هشتم در فرهنگ موسيقي ما عموميت پيدا کرده است .

نغمه: صدايي که از دستباز وتر ايجاد مي شود يا صدايي که از زدن زخمه اي با ساز ايجاد مي گردد که امروز تحت تاثير از فرهنگ غربي آن را نت مي گويند.

بُعد : يعني فاصله و ان عبارتست از آغاز صوتي تا آغاز صوت ديگر و انواع بعد عبارت اند از بعد ذي الکل ، بعد ذي الخمس ، بعد ذي الاربع ، بعد طنيني ، بعد بقيه و بعد مجنب .

ايقاع: يا وزن عبارتست از چگونگي جابجا شدن صداها در زمانهاي محدود و نسبتهاي معين و انواع وزنها عبارت از : 1- هزج ، 2- رمل خفيف 3- رمل 4- ثقيل ثاني ، 5- خفيف ثاني 6- ثقيل اول 7- خفيف ثقل اول .

مضراب : چيزي يا شيئي است  با شکلهاي مختلف که با آن بر وترهاي ساز زخمه مي زنند و جنس آن ها مختلف است که در سنتور از چوب در تار از فلز و در سه تار از ناخن انسان استفاده مي شود .

پرده طنيني : طنيني را قوي يا مقوي گويند وآن عبارت است از فاصله يک پرده تا پرده بعد و هر دانگ موسيقي را به دو پرده و يک نيم پرده تقسيم مي کنند مطابق تا سبابه و از سبابه تا بنصر .

 منبع:نشريه آواز رود ويژه نامه كانون موسيقي دانشگاه گيلان